Geografski položaj, klima - Nikšić

Ocijeni >

Nikšić se nalazi u istoimenom kraškom polju u sjeverozapadnom dijelu Crne Gore.

Nikšić se nalazi u istoimenom kraškom polju u sjeverozapadnom dijelu Crne Gore. Nadmorska visina polja je od 600m u Slivlju do 660m na Vidrovanu. Geografske koordinate su mu 18o 57’ 28’’ igd i 42o 46’ 29’’ sgš. Po veličini je drugi crnogorski grad. Od Jadranskog mora udaljen je tridesetak kilometara vazdušne linije, pa s obzirom na izvjestan završetak puta Risan – Žabljak, predstavlja značajnu tačku u povezivanju primorja i sjevera zemlje. U osvit civilizacije na ovom su prostoru živjeli Iliri, Rimljani, Istočni Goti, pa Sloveni od VI vijeka. Rimsko utvrđenje Anderba, nastalo u Nikšićkom polju u I – om vijeku, srušili su Istočni Goti u V – om vijeku i podigli svoje utvrđenje Anagastum, po kome je nazvano kasnije slovensko naselje Onogošt. Turci su ga osvojili sredinom XV – og vijeka, a početkom XVIII – og pretvorili su ga u utvrđenje. Današnje ime grad je dobio po plemenu Nikšići. Nakon više pokušaja kroz istoriju, crnogorska vojska ga je oslobodila septembra 1877. godine. Poslije toga uslijedio je njegov brzi razvoj. Nikšićka opština, je najveća u Crnoj Gori, zahvata površinu od 2065 km2, što čini 14, 95 % njene teritorije. Graniči se sa 6 crnogorskih opština : Kotor, Cetinje, Danilovgrad, Kolašin, Šavnik i Plužine. Na zapadu je državna granica sa Bosnom i Hercegovinom.
U geološkom sastavu i građi preovladavaju krečnjaci kredne starosti, a u Nikšićkoj Župi gornjetrijaske starosti. Pleistocene naslage akumulirane tokovima Zete i Gračanice debele su oko 17 m. Na gornjotrijaskim krečnjacima i dolomitima ima naslaga boksita, sa nekoliko aktivnih rudnika.

Reljef Nikšićkog polja, u kome je smješten grad, se odlikuje relativno ravnim dnom, jako razuđenim obodom i dosta strmim stranama. Iz njegovog dna, koje je od kvartarnog nanosa, štrče brojni krečnjačko – dolomitni brežuljci i glavice, od kojih je najviša Trebješka glavica koja je visoka 762 m nad morem. Obod Nikšićkog polja je tako razuđen da ima veliki broj rukavaca i nekoliko manjih polja koja imaju svoja lokalna imena (Gornje polje, Krupačko polje, Slansko polje i centralni dio polja). Polje kao cjelina ima trouglast oblik i okruženo je sa svih strana planinama, tako da predstavlja zatvorenu depresiju. Od doline Zete odvojeno je krečnjačkom uzanom prečagom Budoš – Kunak. Na njegovoj istočnoj i sjeveroistočnoj strani su planine Prekornica, Štitovo, Maganik, Žurim i Vojnik. Na zapadu se prostire planina Njegoš, a na jugozapadu plato Stare Crne Gore, sa koga se u neposrednoj blizini polja izdižu planine Budoš i Pusti Lisac. Polje je ukliješteno između ovih planina i površina mu iznosi 66,5 km2. Njegova duža osa iznosi 18,5 km dok mu je širina u prosjeku oko 3,5 km.

Klima Nikšićkog polja je ugodna, pošto se osjećaju primorski uticaji, a uticaj kontinentalnosti najvidljiviji je u većim dnevnim i godišnjim temperaturnim amplitudama. Srednja godišnja temperatura vazduha iznosi 10,7 stepeni, a prosječna godišnja količina padavina je 1993 mm. Temperature su najvisočije u julu i avgustu, a najniže u januaru i februaru. Maksimum količine padavina je u novembru i decembru, dok je minimum u julu i avgustu. Prosječna relativna vlažnost vazduha je 68,6 %. Nikšić ima i visoku vrijednost insolacije, oko 2220 časova godišnje. Dominantni vjetrovi su sjeverni i južni.

Na pleistocenim vododržljivim naslagama sitnog pijeska i laporovite gline razvijena je relativno gusta mreža kraćih vodotoka koji na rubovima polja poniru. Najduža i najvažnija rijeka Nikšićkog polja je Zeta. Njene najveće pritoke su Bistrica, Mrkošnica i Gračanica. Zbog malog propusnog kapaciteta ponora dio Nikšićkog polja u vrijeme obilnih zimskih padavina povremeno je poplavljen. U polju se nalazi oko 300 vrela, 30 manjih i većih tokova i veliki broj ponora, čak 886. Na teritoriji opštine Nikšić nalaze se i vještačka jezera: Krupac, Slano, Vrtac, Liverovići, Grahovsko jezero i Bilećko jezero.

Nikšić je grad sa razvijenom metalurgijom, metaloprerađivačkom, prehrambenom i drvnom industrijom. Među privrednim kolektivima ističu se: Željezara, Montavar Metalac, Mesna industrija Goranović, Pivara Trebjesa, mljekare Nika i Srna, MI RAI Javorak, hidroenergetski kompleks Gornja Zeta, Rudnici boksita, te HTP Onogošt i dr.